Leiderschap: voetballen op een weiland?

Wel eens geprobeerd: voetballen op een weiland? Letterlijk grenzeloos, geen lijnen, geen doelen, wel een bal, een paar enthousiaste mensen en vooral veel, heel veel energie. Wie er scoort? Daar zijn geen regels voor, je komt er vanzelf achter. Ik stel me zo voor dat je veel lol hebt, maar na een half uurtje zou ik toch willen weten hoe ik nou precies kan winnen! Al was het maar omdat mijn conditie me dan in de steek gelaten heeft …

Leuk spelletje?
Bij het beeld van die wedstrijd hierboven denk ik ook direct aan alle jaarplannen die op dit moment in de BV Nederland gemaakt worden. Nu is het schrijven van een jaarplan op zich niet zo ingewikkeld: dat kun je op een druilerige middag geregeld hebben. Maar om echt te bepalen waar het doel moet staan op dat weiland en welke spelregels je met elkaar hebt om te bepalen hoe je kunt zegevieren: dat is soms best een zoektocht! En dat is wel een belangrijk punt: want voetbal is volgens mij (zelfs tijdens de winterstop ☺) een leuk spelletje vanwege de afmetingen van het veld, de lijnen eromheen, de doelen aan beide kanten en toch een beetje vanwege de spelregels.

Top-down of bottom-up?
De laatste jaren zijn er bij nagenoeg alle organisaties reorganisaties aan de orde van de dag geweest. Vernieuwing volop, zowel in de publieke als private sector is vernieuwing dagelijkse kost. Ook dagelijkse kost is een zoektocht naar hoe te sturen in deze nieuwe tijd: sterk op targets? Of toch meer vanuit de ruimte voor eigen invulling? Top-down of meer bottom-up? Ruimte geven of vertellen hoe het moet?

Beetje top-down, beetje bottom-up
Ik kijk er zo naar: het realiseren van de organisatiedoelstellingen staat centraal. Het helpt als de doelstellingen gezamenlijk door managers en medewerkers worden bepaald. Ik hoor te vaak dat zowel managers als medewerkers eigenlijk op voorhand al weten dat de doelstellingen niet gerealiseerd kan worden. Dat is gek en vraagt om een goed gesprek. Kortom: targets bepaal je door een beetje bottom-up en een beetje top-down in gesprek te gaan. Zeg een gezamenlijke ambitie om in de Eredivisie te gaan spelen en wel in de top 3 met elkaar uit te spreken. Met elkaar bepaal je ook de spelregels en het trainingsschema.

Gebrek aan sturing werkt ook niet!
En dan komt het: je spreekt ook met elkaar af dat je ervoor gaat en je aan de spelregels houdt. Da’s wel zo fijn voor het hele team. En daar zit de rol van de manager: je komt namelijk niet vanzelf in de Eredivisie. Dat vraagt coaching, sturing, richting geven. Heel vaak met elkaar en door medewerkers zelf, maar als het moet ook gewoon door echte sturing van de manager. Te strakke sturing werkt niet, maar gebrek aan sturing ook niet. Dat soort leiderschap: hoe doe je dat?

Er is een handvat voor iedere manager en iedere medewerker om dit te doen: namelijk een goed gesprek. Dus als je toch je jaarplan aan het maken bent, denk eens na over de doelstellingen en welke rol jij als manager speelt om die wedstrijd te winnen. Ben jij een effectieve coach? Het inzicht krijg je door de volgende vraag aan je team te stellen:

‘Hoe kan ik als manager (teamcoach) jou en ons team nog succesvoller te maken?’

Ik wens je mooie en eerlijke inzichten, inspirerende plannen en vooral heel veel succesvolle wedstrijden toe!