Auw, veranderen doet zeer!

Ken je dat? Je zit op een verjaardag en het gaat over werk. De ene helft in het gezelschap doet het écht gewéldig en heeft de volgende promotie in het verschiet. De andere helft bevindt zich precies aan de andere kant van de lijn: middenin in wéér een organisatieverandering en slachtoffer to-be. Succes met je feestje …

Zevenmijlslaarzen
Afgelopen week bevond ik me in het gezelschap van 10 gedreven leiders. Ook een feestje! Tijdens het VernieuwingsLAB in de Maaskamer hadden we een boeiend gesprek over organisatieverandering. We spraken over het belang van urgentie om te veranderen. Een mooie conclusie was dat deze leiders, als zij zelf het leidend voorwerp waren van verandering, toch écht moesten snappen waarom de verandering nodig was. Anders konden ze niet bewegen.

Alleen ga je hard, samen kom je verder
Een tweede conclusie was overigens dat als het ging om de uitleg aan medewerkers waarom die verandering zo hard nodig was, die toch nog wel eens achterwege blijft. Niet expres hoor. Vaak voorkomend bij de echte enthousiastelingen die het lonkend perspectief van hoe het straks wordt, al kunnen voelen. Zij stappen met zevenmijlslaarzen door en gaan zomaar voorbij aan het blijven herhalen van de noodzaak van de verandering. Maar ja, alleen ga je hard en samen kom je verder. Werkt niet echt dus. Herkenbaar ….?

Met de zaag erdoorheen …
Nu is een veel voorkomend patroon bij gedragsverandering dat het ook eigenlijk alleen maar gaat over hoe het straks is. Terwijl het natuurlijk zo is, dat jij als veranderaar, de veroorzaker bent van het feit dat teams uit elkaar gaan, vertrouwde werkwijzen op de schop moeten en mensen soms zelfs hun baan verliezen. En dat loslaten en veranderen doet vaak ongelofelijk veel pijn. En toch … daar gaat het gesprek in organisaties eigenlijk nauwelijks over. Veranderaars willen doorstomen en zijn vooral niet op zoek naar gezeur hoe het vroeger was. Dat kost teveel tijd en energie. Loslaten doe je vooral in je eigen tijd. Bij het koffie-apparaat vindt dit gesprek natuurlijk alsnog plaats, maar dat is lekker buiten het blikveld van de gemiddelde manager.

De onderstroom naar boven
Stel nu dat je het gesprek over deze prijs wél voert. Het gesprek bij het koffie-apparaat naar boven haalt. Je samen dus gaat loslaten, met bijbehorende buikpijn en hartzeer. Leiderschap is erkennen dat veranderen op persoonlijk vlak soms hartstikke lastig is. En toch vraag je het, sterker nog, moet het omdat de verandering vaak zo broodnodig is in organisaties.

Wordt het dan in één keer beter? Nou, dat is geen garantie. Je krijgt gegarandeerd wél meer verbinding en er komt ruimte. En juist dan wordt het vaak makkelijker voor mensen om de volgende stap te zetten.

Leiderschap gaat dus vooral ook over de kunst van het loslaten; en dat vooral bij “verander-hartzeer”.